G.Afrika’ da Silikozisli İşçilerden Büyük Adım

Güney Afrika’da  Mahkeme Silikozis’li İşçilerin Altın Madeni Firmalarına Karşı Açtığı Toplu Davayı Kabul Etti.

Konu ile ilgili theguardian, Reuters ve ccn’ den derlediğimiz haber ve yorum.

G.Afrika maden işçi4

Güney Afrika’ da silikozis’li işçiler tarafından altın madeni firmalarına karşı açılan ve 500.000 civarında işçi ve yakınını ilgilendiren toplu dava mahkeme tarafından kabul edildi. Bu dava G.Afrika tarihindeki en büyük dava olacak ve 660 milyon dolarlık bir tazminat söz konusu olabilir.

Silikozis taş, kum gibi maddelerde bulunun silika tozunun özellikle madenler’ de olmak üzere çeşitli işler esnasında iş açığa çıkması ve bunun solunması ile oluşan bir meslek hastalığıdır. Hastalık çok yoğun toza maruz kalanlarda aylar ve birkaç yıl içinde de ortaya çıkabilse de çoğu zaman toza maruziyet’in başlamasından 10-20 yıl gibi sürelerden sonra görülür. Silikozisli hastalarda tüberküloza yakalnma riski de çok artar.Tedbirlerle önlenebilir olan hastalığın tedavisi yoktur ve ağır durumlarda ölümle sonlanır.

 

 

Silikozisli bir maden işçisinin akciğer garfisi.Yaygın küçük beyaz gölgeler görülüyor.
Silikozisli bir maden işçisinin akciğer garfisi.Yaygın küçük beyaz gölgeler görülüyor.

Bazı araştırmalar Güney Afrika Altın Madenlerinde geçmiş ve halen çalışan işçilerden yaklaşık en az 200.000 binin silikozis hastalığına yakalandığını ortaya koymuştur. Birçok çalışmacı bu durumu yaygın salgın olarak tanımlamaktadır.

 

Silikozisli eski bir maden işçisi ailesiyle
Silikozisli eski bir maden işçisi ailesiyle

Dava işverenleri yasalarla belirtilen önlemleri yeterli ölçüde yerine getirmeyerek işçilerin hastalanmasına yol açmaktan sorumlu tutulmakta ve tazminat talep etmektedir. Açılan dava ile Anglo American, AngloGold Ashanti, Gold Fields, Harmony Gold, Sibanye Gold ve African Rainbow Mineralsgibi büyük birçok altın madeni şirketi yargılanabilecek.

Güney Afrika’da altın madenciliği tarihi zenginlikleri ve ihmallerin tarihidir. G.Afrika’ da altın 1800’lerin sonlarında Witwatersrand bölgesinde bulundu. Bu madenler ülkeyi bir endüstri ülkesine dönüştürdü. 1970 yılında, Güney Afrika’nın GSYİH’nın yüzde 20’den fazlası altın dahil madencilik sektörüne bağlıydı. Güney Afrika’nın zenginliğinin temeli siyah maden işçilerinin  sırtında inşa edilmiştir. Büyük risklere rağmen, kırsal Güney Afrika ve komşu devletlerden siyah göçmen işçilerin milyonlarcası ucuz emek olarak yüzyıldır madenlere sürüldü. Siyahi maden işçilerine karşı aynı zamanda sağlık, barınma koşulları, ücretler ve tazminatlar açısından da keskin bir ırkçı ayrımcılık uygulandı.